«Мараш Дондурма» («Мараш балмұздағы») – Түркияның ең сүйікті десерті. Қою әрі қайталанбас дәмі бар, исі ештеңеге ұқсамайтын балмұздақтың басты сыры –  Кахраманмарашта табиғи шөппен жемделген ешкі сүтінен жасалады. Ал исі аңқыған салеп (тәтті сусын) сол аймақта өткен күлгін орхидеяның тамырынан дайындалады.

«Atlas taste» тізіміндегі «Ирмик хелвасы» Анадолы асханасының маңызды бөлігі саналады.Түркияның барлық аймағында әр үйде жармадан, сары май, қант, сүт пен жаңғақтан пісірілетін ирмик хелвасы ыстық күйінде қасына «Мараш балмұздағын» қойып, дастарқанға әкеледі.

www.gotürkiye.com

Танымал туристік гид «Lonely Planet» өзінің «Ең үздік саяхат-2024» тізімінде Түркияның Эгей теңізі жағалауындағы Измирдің әдемі аймағы Урланы көрсетеді. Жүзімдіктерімен және фермадан мейрамханаларға тіке жеткізілетін өнімдері, бұл Мишлен рейтингі бар гастрономиялық жұмағы, тас төселген көшелерді, ескі терезелері бар тас үйлерді және сәнді және жайлы бутик қонақ үйлерімен ерекше. Бұл әсем қалаға бару оның қонақтарына табиғатты, тарихты, мәдениетті және гастрономияны бірге ашуға мүмкіндік береді. Міне, Эгей теңізіндегі осы көркем қаланы зерттеудің 5 себебі…

Мишлен рейтингі бар мейрамханаларда тамақтаныңыз.
Урладағы тұрмыс-тіршілік аймақтың дәмді зәйтүн майларынан, Эгей өңіріне тән дәмінен және Урланың дәмді шараптарынан ләззат алуды қамтиды. Соңғы жылдары жаңашыл аспаздар осы құнарлы жерлердің керемет игілігін көрсететін мейрамханалар ашып, тұрақты өндіріс әдістерін қолдана отырып, аймақтық фермадан келетін дімдерімен дастарханға таң қалдырды. Бұл табыс Мишелин инспекторларының назарын аударды, нәтижесінде Урла 2024 жылы алты Мишелин жұлдызын алды. Дәстүрлі жұлдызды мекемелерден басқа, бұл шағын ауданда үш жасыл жұлдыз және сомелье марапатталған мейрамханалар орналасқан.

Урла шарап үлгілері
Урланың жұмсақ климаты жүзім өсіруге өте қолайлы. Ежелгі уақытта бұл аймақта өндірілген шараптар амфораға салынып, Батыс Жерорта және Қара теңіз жағалауларына жіберілді. Урла жүзім шаруашылығы үнемі дамып келе жатқан тартымды шарап аймағы болып қала береді. Осы себепті Урлада жыл сайын тамыз айының соңында өтетін Vintage фестивалі өтеді. Урла жүзім алқабының бойында сіз Urla Karasi, Foča Karasy және Gaidura сияқты жүзім сорттарынан дәмді шараптарды таба аласыз; бұл сорттар аймаққа ғана тән және жергілікті шарап зауыттарында қайтадан өндіріле бастады.

Зәйтүн жолдарымен қыдырыңыз
Урла Түркияның ең құнарлы аймағында орналасқан және осы аймақта өсірілген зәйтүн мыңдаған жылдар бойы дастарханымызға молшылық пен байлық әкелді. Ғасырлар бойғы зәйтүн ағаштарының үйі болған бұл аймақ ежелден зәйтүн өндірісімен және мәдениетімен танымал аймақтың бөлігі болып табылады. Шын мәнінде, әлемдегі ең көне зәйтүн майы цехы Урланың ежелгі қонысы Клазоменайда орналасқан. Аудан орталығындағы Кестем зәйтүн майы мұражайында зәйтүн майының дәмін татуға қатыса аласыз, Урланың зәйтүн жолдарын зерттеп, Анадолыдағы зәйтүн тарихы туралы көбірек біле аласыз.

Күн шуақты және жылы Эгей қысынан ләззат алыңыз
Урлада әдемі шығанақтар мен кристалды көк су бар. Керемет және ескірмейтін Урла сонымен қатар әдемі көшелермен немесе әдемі жасыл пейзаждармен серуендеуге шабыт беретін шуақты, жылы Эгей климатының арқасында қысқы демалыстың сүйікті орны болып табылады. Бұл аймақтағы сүйікті іс – қаланың әдемі алаңдарында серуендеу немесе ғасырлар бойғы шынарлардың көлеңкесінде ашық кафеде демалу. Сонымен қатар, келушілер ауыл базарларынан қолөнер бұйымдарын сатып ала алады.

Өркениеттер тарихына саяхат
Жағалаудағы таңғажайып әдемі Урла қаласы өзінің тарихи байлығымен ерекшеленеді. Урладан небәрі бір сағаттық жерде ежелгі әлемнің жеті кереметінің бірі саналатын Артемида храмы және Цельстің әсерлі кітапханасы орналасқан ежелгі Эфес қаласы орналасқан. ЮНЕСКО-ның Бүкіләлемдік мұра тізіміне енген Эфес қаласы тарихқа дейінгі, эллиндік, римдік, шығыс римдік, түрік князьдіктері мен османлы кезеңдерін қамтитын шамамен тоғыз мың жыл бойы мекендеген. Сондай-ақ, Эфестің айналасына бару керек, өйткені онда ерте христиандық дәуірдің бірегей артефактілері бар. Аймақтағы маңызды ғибадатханаларға Мария Марияның үйі, Әулие Иоанн Базиликасы және Жеті ұйықтаушы үңгірі жатады.

 

Қағаздың қалыңдығындай тым жұқа қамырдан, арасына үгітілген жаңғақ, үстіне ерітілген қант суы құйылған баклава – түрік халқының ең танымал тәттісі. UNESCO шығармашылық қалалар жүйесіндегі Газиантеп өзінің баклавасымен «Atlas taste» тізімімен қатар Еуропалық Одақ комиссиясының шешімімен, «дәмі ерекше түрік тәттісі» аталды. Күнделікті ас барысында, сыйлы қонақтар келгенде орны бөлек баклаваның атауы да алуан. Мысалы, «Фыстык сармасы» – фисташка жаңғағы езілген қамырға оралған десерт. Баклаваның түрі мен пішіні де әртүрлі.

Тағы бір дәстүрлі түрік десерті – күнефе. Дастарқанға ыстық күйінде берілетін күнефе қамырына ерітілген сыр мен қант шырыны құйылып, үстіне үгітілген фисташка жаңғағы себіледі. Түркиядағы ең тәтті күнефе елдің оңтүстік-шығысында кездеседі. Ал хатайлық ең мәшһүр «Антакья күнефесі» Еуропалық одақтың «Қорғалатын географиялық мұра» санатында.

www.gotürkiye.com

 

Тарихы тереңге тартқан түрік мұрасы жүздеген жылдарға созылатын дәстүрімен бірге десерттерімен де танымал. Кейбір туристер түрік десерттерін археологиялық және мәдени байлығына теңгереді.

Дәмінің саналуандығымен және ерекшелігімен есте қалатын тәттілер жергілікті халықтың да, туристердің де сүйікті асына айналған. Осы орайда, «Taste Atlas» бірнеше түрік десертін «Әлемнің ең үздік 100 тәттісі» тізіміне қосқан.

«Түрік баклавасы» әлемге танымал

Қағаздың қалыңдығындай тым жұқа қамырдан, арасына үгітілген жаңғақ, үстіне ерітілген қант суы құйылған баклава – түрік халқының ең танымал тәттісі. UNESCO шығармашылық қалалар жүйесіндегі Газиантеп өзінің баклавасымен «Atlas taste» тізімімен қатар Еуропалық Одақ комиссиясының шешімімен, «дәмі ерекше түрік тәттісі» аталды. Күнделікті ас барысында, сыйлы қонақтар келгенде орны бөлек баклаваның атауы да алуан. Мысалы, «Фыстык сармасы» – фисташка жаңғағы езілген қамырға оралған десерт. Баклаваның түрі мен пішіні де әртүрлі.

Тағы бір дәстүрлі түрік десерті – күнефе. Дастарқанға ыстық күйінде берілетін күнефе қамырына ерітілген сыр мен қант шырыны құйылып, үстіне үгітілген фисташка жаңғағы себіледі. Түркиядағы ең тәтті күнефе елдің оңтүстік-шығысында кездеседі. Ал хатайлық ең мәшһүр «Антакья күнефесі» Еуропалық одақтың «Қорғалатын географиялық мұра» санатында.

Дәстүрлі мұра: сүттен жасалған тәттілер

Түркияның сүттен жасалған тәттілері елдің басқа да кулинария шедеврлері сияқты тәтті әрі ерекше. «Фырын сүтлач» – сүт, қант, күріштен пісірілген пудинг. Тәтті дайын болғанда үстіне үгітілген даршын немесе фундук себеді. Бүкіл ел жақсы көретін «фырын сүтлачты» барлық жерде керемет дайындалады десе де, сиыр мен ешкі бағатын аймақтарда басқаша екен.

Казандиби – карамель қосылған сүтті пудинг. Атауы түбі күйген қазанмен астасатын «казандиби» («қазан түбі») немесе «қаспақ») – Осман империясының қалған мұра.

«Тавук гөғүсү» («тауық кеудесі») – еттартқышта үгітілген тауық кеудесін қуыра отырып дайындалатын десерт. Бірақ көп жерде ет қолданбай, оның орнына май, сүт, күріш ұнын, қант пен крахмал қосып пісіреді. Түріктердің тіршілігіне дендей енген бұл тәттіні түрік кофесімен немесе шаймен бірге беріледі.

«Мараш Дондурма» («Мараш балмұздағы») – Түркияның ең сүйікті десерті. Қою әрі қайталанбас дәмі бар, исі ештеңеге ұқсамайтын балмұздақтың басты сыры –  Кахраманмарашта табиғи шөппен жемделген ешкі сүтінен жасалады. Ал исі аңқыған салеп (тәтті сусын) сол аймақта өткен күлгін орхидеяның тамырынан дайындалады.

«Atlas taste» тізіміндегі «Ирмик хелвасы» Анадолы асханасының маңызды бөлігі саналады.Түркияның барлық аймағында әр үйде жармадан, сары май, қант, сүт пен жаңғақтан пісірілетін ирмик хелвасы ыстық күйінде қасына «Мараш балмұздағын» қойып, дастарқанға әкеледі.

www.gotürkiye.com

Түркияның сүттен жасалған тәттілері елдің басқа да кулинария шедеврлері сияқты тәтті әрі ерекше. «Фырын сүтлач» – сүт, қант, күріштен пісірілген пудинг. Тәтті дайын болғанда үстіне үгітілген даршын немесе фундук себеді. Бүкіл ел жақсы көретін «фырын сүтлачты» барлық жерде керемет дайындалады десе де, сиыр мен ешкі бағатын аймақтарда басқаша екен.

Казандиби – карамель қосылған сүтті пудинг. Атауы түбі күйген қазанмен астасатын «казандиби» («қазан түбі») немесе «қаспақ») – Осман империясының қалған мұра.

«Тавук гөғүсү» («тауық кеудесі») – еттартқышта үгітілген тауық кеудесін қуыра отырып дайындалатын десерт. Бірақ көп жерде ет қолданбай, оның орнына май, сүт, күріш ұнын, қант пен крахмал қосып пісіреді. Түріктердің тіршілігіне дендей енген бұл тәттіні түрік кофесімен немесе шаймен бірге беріледі.

www.gotürkiye.com

Елдің мәдениетін, дәстүрін жан-жақты тану үшін оның асханасына да ден қою керек. Түркия бұл жағынан кенде қалған мемлекет емес. Түріктің асханасы әлемде танымал. Бауырлас халықтан жеткен дөнер, кебабтарды біздің елдің де кез келген бұрышынан таба аласыз. Бірақ түрік асханасы бұл тағамдармен ғана шектелмейді. Оның тарихы тым тереңде жатыр: сонау Осман империясынан бастау алған.
Сол үшін де ұйымдастырушылар біздің топты ескі Ыстамбұлдағы Топкапы сарайынан бірнеше қадам жерде орналасқан, Осман империясының тағамдарын даярлаумен айналысатын Deraliye мейрамханасына алып келді.
Шай дегенде түріктердің шығарға жаны бөлек, тура қазақтар секілді. Шайдың басында талай дүние талқыланып жатады. Ал түріктердің негізгі тағамдарына ет, көкөніс, нан және сүт өнімдері кіреді.
Бір қарағанда, айналаның бәрі дәмхана, мейрамхана, бірақ олардан халықтың қарасы үзілгенін көрмейсің. Сөйте тұра Ыстамбұлда артық салмақтың зардабын тартып жүргендер кемде-кем. Себебі түрік асханасы пайдалы саналады, жейтін тамақтардың калориясы да аса көп емес. Бұған тұрғындардың жаяу жүргенді құп көретінін қосыңыз.

Осман сарайының мәзірі – Түркияның мәдени мұрасы. Ол түрік, араб, Жерорта теңізі, Балқан, Кавказ елдерінің ерекше тағамдарын біріктіріп тұрғандай. Себебі он саусағынан өнер тамған аспаздар ең тәтті-дәмдінің бәрін сұлтандарға ұсынуға тырысты. Ал рецептілер тиянақты сақталып, ұрпақтан-ұрпаққа беріліп отырған. Алайда Осман империясы құлаған соң бұл мұра да жоғалып, ұмытыла бастады. Сол олқылықтың орнын Неджати Йылмаз бастаған өз ісінің мамандары толтырып жүр.
Неджати Йылмаздың бұл салада жүргеніне 25 жылдан асыпты. Тіпті Осман империясының асханасын тыңғылықты зерттеп жүргеніне де 10 жыл болған. Бүгінде оның «қоржынында» 400-дан аса тағам түрі бар. Неджати Йылмаз тіпті сұлтан Сүлеймен туралы түсірілген «Ғаламат ғасыр» телесериалында ас мәзірі бойынша кеңесші де болған. Ал оның мейрамханасы екі Мишлен жұлдызына ие. Сол үшін де әлемнің түкпір-түкпірінен дәл осы аспаздың қолынан дәм татуға асығатындар көп. Олардың арасында танымал жұлдыздарды да жиі кездестіресің.
¬Елінің тарихына елеулі үлес қосып жүрген азаматпен тілдесудің, тіпті бірлесіп ас дайындаудың мүмкіндігі туды. Аспаз бізбен кездесуден бір күн бұрын ғана Алматыдан келген екен. Айтуынша, алған әсері керемет.
¬– Алматыдан келген бетім осы. Сіздермен жүздесу бұйырып тұр екен. Алматының әсем табиғатына тәнті болдым. Қай жерден қарасаң да тау менмұндалап тұрады, өте сұлу қала. Бізде, түркітілдес халықтарда, ортақ дүние көп, сондықтан бір-бірімізге тартып тұрады. Қазақ халқын жақсы көремін, қонақжай, қай кезде барсаң да күлімдеп қарсы алады. Астанада мейрамханам бар, сондықтан елордада бұған дейін де болдым, өте суық, бірақ өзінше әдемі шаһар, – дейді Йылмаз.
Танымал аспаз Қазақстандағы мейрамханаларға да жоғары бағасын берді. Еуропа мен Азия тамаша үйлесім тапқан дейді ол. Жақын арада оңтүстік астанадан мейрамханасын ашпақ:
– Алматыда жаныңа жақын кез келген елдің асханасынан дәм татып көре аласың. Түрік тағамдары да көп екен. Енді солардың санын тағы біреуге көбейтсем деп жоспарлап отырмын. Бұйыртса, Алматыдан Осман империясының тарихынан сыр шертетін мейрамхана ашқымыз келеді.
Неджати Йылмаздың қазақ мәдениеті мен асханасына қатысты да ойын білдік. Өкінішке қарай, талай жыл ұмыт қалған ұлттық тағамдарымызды дәріптейтін мейрамханалар тек соңғы бірнеше жылда ашыла бастады. Түрік аспазы солардың бірінен дәм татыпты. Бұл істі дамыта түсу керек деп кеңес айтты.


Қазақтың асханасы ғана емес, мәдениеті де тереңде жатыр. Тек соны дамыту керек екен. Осы сапарда «Сандық» мейрамханасында болдық. Интерьері де, астың дәмі де, оны ұсынуы да ұнады, – деді ол.
Осы орайда аспаздан қазақтың еті қаншалықты көңілінен шыққанын сұрадық. Әдетте түрік халқы жылқының етін жемейді, бірақ бізді қонақ қылған мейрамхана иесі бұл еттің дәмі тіл үйіреді екен деп отыр.
– Жылқы етінің дәмін татып көрдім, керемет. Қалай дегенмен қанымызда бар ғой. Шұбаттың дәмі қандай ғажап еді. Қателеспесем түйенің сүтін ашытып дайындайтын сусын. Бешбармақты да жедік, атауы ерекше – себебі бес бармақпен жейтін тағам. Аспаз болған соң ас дайындалатын өнімдер де мен үшін өте маңызды. Қазақстанда көкөністің бәрі табиғи жолмен өсіріледі, сол үшін де дәмі тіл үйіреді, – деді ресторатор.
Айтпақшы, бұл мейрамхананың тағы бір ерекшелігі – қонақтардың асты даярлау процесіне тікелей қатысуы. Осындай мүмкіндік бізге де бұйырды. Танымал аспазбен бірге сұлтандарға ұсынылған халваны дайындадық. Бұрын-соңды Мишлен жұлдызы бар мейрамханада ас даярлаймын деген үш ұйықтасам түсіме кірмейтін, сондықтан толқудың болғаны рас. Бірақ білікті аспаздың бақылауымен бәрі ойдағыдай өткен тәрізді.

www.gotürkiye.com

ФОТОГАЛЕРЕЯ

Соңғы жаңалықтар

Біріңғай мемлекеттік байланыс

Aqprint

Байланыс номерi :     +7 702 132 03 32      +77122458521